REGIO - Mantelzorg overkomt je vaak zonder aankondiging. Het is geen rol waar je bewust voor kiest, maar eentje waar je langzaam in glijdt. Dat vertelt Kim, die naast dochter ook mantelzorger werd voor haar ouders. Wat begon met kleine dingen, een boodschapje doen, wat vaker bellen met een hulpvraag, groeide uit tot meegaan naar ziekenhuisbezoeken en steeds intensievere zorg. “Bij mij sloop het erin. Zonder dat je het doorhebt, ben je ineens ook mantelzorger.”

Wanneer de zorg intensiever wordt, verandert het dagelijks leven ingrijpend. Werk, gezin en sociaal leven moeten ineens gecombineerd worden met zorgen voor een ander. Soms is dat te plannen, maar vaak ook niet. “Dan moet je onverwacht bijspringen en je eigen planning opzij zetten. Je hebt het gevoel dat je altijd aan moet staan. Dat kun je niet uitzetten.”

Naast de praktische zorg speelt er ook een emotionele kant. Verdriet en zorgen kosten energie. Kim beschrijft het als afscheid nemen van iets wat altijd vanzelfsprekend was. “In mijn geval dat mijn ouders er altijd voor mij waren. Nu zijn de rollen omgedraaid. Dat doet wat met je.”

Een week vol schakelen

Een gewone week bestaat uit betaalde werkdagen en de zorgmomenten daaromheen. Op vrije dagen worden extra boodschappen gedaan, wordt er gekookt voor haar vader en bezoekt Kim haar moeder in de zorginstelling. Tegelijkertijd is er haar eigen gezin en sociale leven. “Dat sociale leven vind ik wel belangrijk. Daar haal ik mijn ontspanning en energie uit.”

Wat het meest vraagt, verschilt per moment. Soms is het de praktische zorg, maar vaak voelt juist de emotionele betrokkenheid zwaarder. “De toekomst is onzeker. Hoe gaat het ziektebeeld verlopen? Wat komt er nog op ons af? Dat kan veel energie vragen.” De combinatie van werk en mantelzorg wordt vooral lastig wanneer er onverwacht extra zorg nodig is, of wanneer Kim zelf even minder goed in haar vel zit. “Voor je gevoel moet je altijd paraat zijn. Dat kan best zwaar aanvoelen.”

Begrip is geen vanzelfsprekendheid

Niet iedereen in de omgeving begrijpt wat mantelzorg inhoudt. Volgens Kim is dat ook logisch. “Als je zelf niet in die positie zit, is het lastig om je voor te stellen hoe dat is. En elke situatie is anders, dat vraagt maatwerk.” Ze merkt dat er soms makkelijk over wordt gedacht, juist omdat anderen er minder mee te maken hebben. Hulp vragen blijft dubbel. Praktische hulp gaat makkelijker, maar sommige onderwerpen zijn te privé of kwetsbaar. “Daar wil je ook niet altijd hulp bij vragen.”

Wat Kim het meest helpt, is een luisterend oor. Daarnaast maakten zij samen met haar zus en vader een duidelijke verdeling van zorgtaken rondom haar moeder. “Dat geeft overzicht.” Ook informatie over regelingen en mogelijkheden voor mantelzorgers is waardevol. Achteraf had ze niet alles vooraf willen weten, maar wel eerder gewezen willen worden op beschikbare ondersteuning. “Dat had ons veel zoekwerk gescheeld.”

“Je doet het er niet even bij”

Een hardnekkig misverstand over mantelzorg raakt Kim persoonlijk. “Dat je het er even bij doet. Dat is niet zo. Vooral de emotionele belasting wordt onderschat.” Mantelzorg is bovendien niet alleen iets voor oudere mensen. “Ook als je jonger bent, kun je mantelzorger worden. Soms begint het al met kleine dingen.”

Energie haalt Kim uit haar gezin, sociale leven en sporten. Ze realiseert zich dat dit niet voor iedere mantelzorger mogelijk is. “Niet iedereen heeft die tijd en ruimte.” Wat helpt om balans te houden, is af en toe nee zeggen, bewuste keuzes maken en de zorg delen waar dat kan. Aan andere mantelzorgers wil ze vooral meegeven dat niemand het alleen hoeft te doen. “Ik gun iedereen een luisterend oor. Iemand bij wie je je verhaal kwijt kunt, zonder oordeel en schuldgevoel.” De zorgen kunnen zwaar voelen, maar de zorg volledig uit handen geven zou ze zelf ook niet willen. “Het geeft ook ergens voldoening.”

Zichtbaarheid maakt verschil

Als mantelzorg zichtbaarder en bespreekbaarder wordt, kan dat volgens Kim verlichting geven. “Misschien kijken we dan als mensen wat meer naar elkaar om. Een klein gebaar kan al een verschil maken.”

De naam van de persoon in dit artikel is verzonnen. De echte naam is bekend bij de redactie, maar wegens privacy aangepast.