Ik kwam erover aan het denken terwijl ik bezig was met de historie van mijn familie; grote aantallen sterfgevallen. Dagelijks spendeer ik enkele uren aan het leven van mijn voorouders. Negen generaties die mij voorgingen staan op een rij. Het bereiken van de twintigste eeuw ging niet zonder slag of stoot. Sterftecijfers lagen de vorige eeuwen hoger dan wij, dankzij de medische wetenschap, tot een maand geleden gewend zijn. 

Tussen 1700 en 1900 stierf een derde van het aantal kinderen van mijn voorvaderen voordat ze achttien waren. Het zijn cijfers die in elke familie tevoorschijn getoverd kunnen worden. Ik probeer me een voorstelling te maken van het leed. Wat deed het met hen, zoveel sterfte. Vaak werd binnen korte tijd opnieuw een kind geboren, dat dezelfde naam kreeg als een overleden broer of zus. Wellicht hielp dat bij de verwerking van het verlies. Mannen en vrouwen werden gemiddeld slechts ongeveer 65. De laatste eeuw ging het beter.

"Elke dag worden we geconfronteerd met meer"

We leven dezer dagen in de ban van hoge cijfers. Zoveel ziekenhuisopnames, zoveel ic-opnames, zoveel mensen aan de beademing, 2400 bedden, 2000 doden. Elke dag worden we geconfronteerd met meer. Niemand weet precies hoe we die getallen moeten duiden. Wat vertellen ze ons, behalve dat de aantallen indrukwekkend zijn voor ons land. Deskundigen verdringen elkaar voor camera en microfoon van nieuwsprogramma’s, soms met tegenstrijdige verhalen. De rijstebrij van cijfermateriaal wordt er niet duidelijker van. Allemaal neigen zij iets van zichzelf in het verhaal te steken. Als kijker en luisteraar heb ik juist behoefte aan eenduidigheid en heldere taal waar ik op kan vertrouwen.

Het meest onder de indruk ben ik van de ‘frontberichten’, mensen die letterlijk in de frontlijn staan en, soms nuchter, soms emotioneel, op tv verslag doen van hun werkdag of -nacht. Meer dan de kille cijfers laten zij de ernst van de werkelijkheid zien en leggen er hun gevoel in. We krijgen uitleg over hun werk en wat het met ze doet wanneer een patiënt hen door de vingers glipt, soms meer op een dag.

Zij laten ons zien dat cijfers over de massa even niet belangrijk zijn als er verdriet is om die ene persoon die het niet haalde. Toch gaan zij door, omdat er ook licht schijnt aan het einde van hun tunnel. Het leven van onze voorouders zag er ongeveer zo uit, stel ik me voor.