Na een halve eeuw schamperende leraren over dialecten, lijkt het de laatste tijd de goede kant op te gaan met het respect voor minderheidstalen. Er is toenemende aandacht voor de streektalen en de schoonheid ervan wordt in steeds breder kring omarmt. Menig ouder en leraar die kinderen opvoedden in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw, krabt zich inmiddels achter de oren; zij hebben een enorme blunder begaan door de taal van de streek te verzwijgen.

Onberispelijk Nederlands spreken werd tot norm verheven. Met de drang zich  los te maken van het verleden, in een wereld die globalisering als richtsnoer had, is veel waardevols weggegooid. Heden ten dage telt zelfs onze nationale taal amper nog, omdat we ons verliezen in Engelstaligheid. Om wereldburger te zijn verwaarloosden we de eigen cultuur en taal en lieten we loftrompetten schallen over zo ongeveer alles wat van elders kwam. 

Er is een kentering gaande. Het eigene, dat wat van dichtbij komt, krijgt langzaamaan meer waarde. Of het om voedsel uit de eigen omgeving gaat of de taal van de streek, je merkt dat de waardering terugkomt.  

"Ik vinne dat iederene ‘t recht hef um, in de umgeving van zien eigen oorsprong, zien eigen taal te spraeken"

Niet iedereen is al zover. Onlangs werd in de media hoog van de toren geblazen, omdat een Overijssels statenlid bij zijn installatie een verbod kreeg opgelegd voor het gebruik van zijn moedertaal, het Nedersaksisch. Ik begrijp daar niks van. Een bestuurscollege dat zich druk maakt om de erkenning van het Nedersaksisch kondigt een spreekverbod af voor het gebruik ervan. 

Geloofwaardigheid is broos. In Lochem liet een politieke partij vier jaar geleden een deel van haar verkiezingsprogramma vertalen in het lokale dialect. Dat viel toen, niet geheel toevallig, samen met een periode van veel positieve publiciteit over de streektalen. De achterliggende gedachten voor zo’n actie laat zich raden. Vanuit de Lochemse raad is na de verkiezingsuitslag niets meer vernomen over dit onderwerp. 

Ik vinne dat iederene ‘t recht hef um, in de umgeving van zien eigen oorsprong, zien eigen taal te spraeken. ‘t Begint dermet dat de toheurder zien beste dut um de autochtoon te begriepen. Dat is wat anders dan dat e de taal vloeiend mot spraeken. A-j ‘t vertikt um de dialectspraeker ‘n eerlijke kans te geven, dan mo-j oezelf ‘s afvraogen o-j wel op de goeie plaatse bunt. ‘t Kost wat meuite um derbie te heuren. Inburgeren neume wiej dat.