Er wordt nog wel eens gemopperd over nieuwbouw in hedendaagse stijl. Dat is niet terecht. Al gebied de eerlijkheid te zeggen dat ook ik mijzelf af en toe achter de oren krab. Vooral wanneer mijn oog een foeilelijk maaksel ontwaart dat de volgende van een serie blijkt te zijn. Ik vraag me dan twee dingen af: hoe heeft iemand dit kunnen bedenken en welke opdrachtgever had een 'black out'. 

"In zo’n oud kasteel, ik zou er niet willen wonen, ontbreekt elke voorwaarde voor woongenot volgens onze normen"

Veel surrogaat uit de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw is inmiddels gesloopt. Levensduur moet een criterium zijn, naast esthetiek. Een periode lang werd dat vergeten, niet over nagedacht. Heel vroeger wel, heden ten dage opnieuw. Niet lang geleden bezochten we een Burcht in Duitsland. Elke kamer heeft daar een eigen stijl. Renaissance, Gotiek enzovoorts. Het gebouw zelf heeft met een leeftijd van enkele eeuwen de test qua levenduur ruimschoots doorstaan. Het was er druk. Oudheid en schoonheid trekken volk.

Duurzaamheid heeft in de hedenaagse architectuur een bredere betekenis gekregen. In zo’n oud kasteel, ik zou er niet willen wonen, ontbreekt elke voorwaarde voor woongenot volgens onze normen. Bovendien, de energierekening zou me straatarm maken. Toch is het in goede conditie gehouden en bewaard gebleven.

Ook moderne gebouwen tonen zich in aansprekende schoonheid. Je moet het wel willen zien. De skyline van Rotterdam en het hart van Berlijn zijn de moeite van het bekijken waard. Historische stadsdelen vloeken niet in hun nabijheid, omdat zij samen de geschiedenis van de stad gaan vormen. 

Nieuw elan vinden we ook dichtbij. De Achterhoekse architectuurprijs is nieuw leven ingeblazen om de pareltjes in onze omgeving onder de aandacht te brengen. Ik hoop van harte dat het genereren van aandacht hoofddoel is en de prijs een bijkomstigheid. Niet dat een jury geen deskundig oordeel kan vellen, maar het blijft het aanwijzen van een winnaar op één moment in de geschiedenis. Kun je voor zo’n keuze objectieve criteria vaststellen die eigen voorkeuren uitsluiten? Lijkt me moeilijk.  

Vlakbij huis worden in ons tijdsgewricht fraaie gebouwen neergezet, die bovendien functioneel zijn. Stel het je eens voor over honderd jaar: museum More in Gorssel en de voetbalkantine in Steenderen staan nog overeind. Bezoekers stromen toe, omdat het representanten zijn van vormgeving uit het begin van de éénentwintigste eeuw. Zuinig op zijn dus!