Af en toe sta ik er even bij stil. Hoe bijzonder het is dat ik mijn verhalen met eigen woorden mag opschrijven, kan vertellen wat ik wil. Niemand die mij censuur oplegt. Waag het niet!

Zolang respect één van de vertrekpunten is voor een verhaal, zal er niet veel weerstand ontstaan. Daar dacht ik aan toen ik las van de demonstratie tegen slavernij in de Zutphense binnenstad.  

"Slavernij is actueel, we moeten het willen zien"

Een demonstratie van 70 mensen die zwijgend door de stad trok. Sommigen de mond afgeplakt, zo hier en daar een bord met tekst, zwarte shirts met opdruk. Tegen slavernij. De kop van het artikel deed mij vermoeden dat het om ons gezamenlijke slavernij verleden in de kolonieën ging. Niets is minder waar. Slavernij is actueel, we moeten het willen zien. Onduidelijk is of het in Zutphen en Lochem aan de orde is. Maakt ook niet uit. Uitbannen moet het parool zijn. Slachtoffers verdienen onvoorwaardelijke steun van hen die zich wel kunnen uiten tegen onderdrukkende krachten.  

Ten tijde van de demonstratie zat ik rond de tafel met een tiental schrijvers. We bespraken elkaars teksten. Het verhaal zien en er ongehinderd op jouw manier kleur aan geven. Daar draait het om.  Observeren: kijken en zien, luisteren en horen, daarna handelen. Je gunt iedereen het gevoel van vrij zijn dat daarbij los komt.

Slachtoffers van onderdrukking zijn gebroken, hen is het gereedschap afgenomen om het eigen verhaal te vertellen. Angst belet hen te spreken. Kijken wordt wegkijken. Dovemansoren worden aangemeten om te luisteren. Onbevangen leven is een droom geworden die af en toe voorbijkomt en telkens sterft in onmacht.  

Van onafhankelijke geesten en demonstranten mag je verwachten dat zij nooit ‘Ja, maar’, laten klinken bij de behandeling van een onderwerp over inperking van de persoonlijke vrijheid van onschuldige burgers. Daar past namelijk geen rijstebrij van woorden bij die uitmondt in een softe benadering.  

“Ik verafschuw wat u zegt maar uw recht om het te zeggen zal ik met mijn leven verdedigen.” Deze boude uitspraak, toegedicht aan de Verlichter Voltaire, is nu, enkele eeuwen later, nog altijd actueel. 

Gelukkig zijn er demonstranten die de vinger leggen bij zaken die dat recht aantasten. De boodschap moet blijven klinken, omwille van individuele onafhankelijkheid. Volgende keer minstens 700 deelnemers in zwarte shirts met klare taal? Het kan, omdat wij vrij zijn onze mening te laten horen.