Mijn middelbare schooljaren bracht ik door in Zutphen. Eerst de Mulo en later de Middelbare landbouwschool, bij de Watertoren. Vanuit mijn dorp elke dag een fietsreis naar de stad van een half uur. Zutphen stond in die tijd, in politieke zin, bekend als een rode stad.

Dat gaf een fors contrast met de politieke kleur van de omliggende dorpen. Daar sloegen confessioneel en liberaal de scepter. De tegenstelling links en rechts werd vijftig jaar geleden maar al te graag uitvergroot.  

In 2017 wordt nog wel gesproken in termen van links en rechts, maar feitelijk bestaat dat niet meer. De scheidslijn loopt anno nu dwars door politieke stromingen heen. Waar partijen op sociaal-economisch terrein rechts zijn, kunnen zij op sociaal-cultureel gebied links zijn. En andersom. De duidelijkheid van vroeger is verdwenen. De richtingenstrijd kent nieuwe vormen. Duurzaam tegenover eenzijdige economische belangen, globalisering tegenover nationalisme. Keuzes worden ingewikkeld. De duiding progressief en conservatief is niet zomaar uit partijprogramma’s af te leiden.

Traditioneel rood komt al meer dan een eeuw op voor de belangen van de arbeider. Die arbeider van vroeger bestaat niet meer. Met het bereiken van een hogere levensstandaard voor bijna iedereen wil de werkman van vandaag een andere boodschap horen. De oorspronkelijke socialistische beweging is dood.

Ook in Zutphen omarmden de kiezers op 15 maart het aanbod van dat andere geluid. De partijen van het midden en die welke doortastende plannen hebben met betrekking tot duurzaamheid en europese samenwerking kregen samen ongeveer 40% van de stemmen. In Zutphen is traditioneel rood groener geworden, maar ook een tikkeltje meer opgeschoven richting traditioneel rechts.  

Dinsdag 14 maart haalde ik mijn kleindochter van school in Zutphen, zoals we dat elke week doen. Ze nam een klasgenoot mee. Beiden zeven jaar oud.

Op de achterbank van de auto ontstond spontaan een actueel gesprek naar aanleiding van de weekjournaals in de klas. Zij wil stemmen op D66. Het vriendje kiest voor Groenlinks. Na enig heen en weer gepraat blijken ze het erover eens dat Mark Rutte ook wel een aardige man is. Twee dagen later lees ik de Zutphense verkiezingsuitslag in de krant. Ik kan geen nieuws ontdekken. De uitslag was me al voorspeld. De jeugd van de stad Zutphen ziet haar toekomst het liefst in een groene stad met een politiek bedrijf dat van het midden is. De rode stad raakt haar traditionele kleur kwijt.