In de aanloop naar de kerstdagen van dit jaar kom ik ze weer met zekere regelmaat tegen. Mensen die de hoop uitspreken op een witte kerst. Begin van de week vriest het, struiken, bomen en grasvelden kleuren wit in de ochtendgloed. “Zal het er van komen?” In de wachtkamer bij de huisarts is dat het gesprek van de dag. Terzijde maakt iemand de opmerking dat de wereld er niet bepaald in ‘kerstsfeer’ bij ligt. Het is slechts een terzijde. De gesprekken gaan alweer snel over de weerberichten voor de komende dagen. 

Op dinsdagmorgen lees ik de column van ‘Eus’. Ik waardeer hem om zijn onafhankelijke en realistische kijk op onze samenleving. Hij noemt de zaken die hij waarneemt bij de naam. Deze keer schrok ik van de inhoud van zijn tekst. Hij beklaagt zich erover dat hij, als gekleurde, maar geboren en getogen Nederlander, geen gelijkwaardig burgerschap ervaart. De woorden ‘somber’ en ‘moedeloos’ die hij gebruikt krijgen in deze context een angstaanjagende klank. Alsof er geen plek meer is voor hoop.

In ons land wordt de open en tolerante samenleving beleden. Of dat land ooit zal bestaan, daarover mag je twijfelen, maar hebben we wel door hoe ver weg het ideaal is?

Onlangs bezocht ik een oude vrouw in haar verzorgingstehuis. Er meldde zich een jonge dame die vroeg of mevrouw koffie wenste of thee. Het is niet volgens de huisregels, maar ze vroeg ook mij of ik wat te drinken wilde. Daarna keek ze de keuken rond, ruimde wat rommel op en deed het afwasje. Nadat ze haar taken had uitgevoerd groette ze vriendelijk en sloeg de deur achter zich dicht. Voor de oude dame was dat het startsein om ongevraagd een stortvloed van diskwalificerende opmerkingen te spuien. Het was te doen om de afkomst van de Afrikaanse met haar glimmende donkere huid, die zojuist de kamer verliet.

Een directe aanleiding voor het ongenoegen kon ik niet ontdekken. Op vragen wat ze eigenlijk verkeerd deed en waarom ze niet zou deugen kwamen geen antwoorden. De afkeer bleef hangen in stilzwijgen en een gelaatsuitdrukking die haar gelijk verbeeldde. De intolerante houding kon niet worden uitgelegd en zij is niet de enige die daarin faalt. 

Nadenken over (on)verdraagzaamheid en bronnen van onrecht kan heilzaam werken. Misschien iets voor het komende kerstfeest. De weerberichten vallen tegen, het wordt geen witte kerst. Toch wens ik u mooie feestdagen.