Als ik door Frankrijk rij voel ik de hartslag van het landschap en de elementen die de tijd er heeft achter gelaten. Op boerenerven of midden in een graanveld ontwaar je een roestige tractor of oogstmachine die het ooit begaf tijdens het werk. Ter plekke overgelaten aan de invloeden van het weer, niemand die zich er om bekommert. Datzelfde geldt voor de ruïnes die er onbewoond bijliggen. Dichtgegroeide bedrijfsgebouwen en boerderijen, als onlosmakelijk onderdeel van de charme die het Franse land uitstraalt. In ons land spreken we van verrommeling van het landschap, een meter voorbij de grens duiden we dat als ‘de sfeer die het land aantrekkelijk maakt’. 

Vorige week, op dezelfde dag, drie berichten in de regionale media over het opruimen van rommel. In Bronckhorst gaat men huisvuil ‘omgekeerd’ inzamelen. Dat wil zoveel zeggen dat de inwoners zelf hun restafval moeten wegbrengen en dat herbruikbare spullen aan huis worden opgehaald. De wethouder kondigt alvast aan dat de vervuiler meer gaat betalen.

In het tweede verhaal staat de bedenker van het omgekeerd inzamelen centraal. Diftar is in veel gemeenten ingevoerd, in meerdere varianten. Het komt er wel altijd op neer dat de burger betaald voor het afvoeren van zijn eigen vervuiling. Dat is acceptabel omdat het een eerlijke redenering is. 

Het derde artikel gaat over ‘rood voor rood’. Onbruikbare veestallen worden afgebroken in ruil voor het bouwen van een woning, soms zelfs meer dan één. De regeling is populair, in de regio is er veel burgernieuwbouw mee tot stand gekomen. Kolossale ‘kastelen’ verschijnen op bizarre plekken in het landschap, soms zelfs in onwaarschijnlijke vormen. De beoogde verbanning van ontsiering lukt dan niet echt. 

Vergeleken met de kosten waarmee een eenvoudig huishouden wordt opgezadeld voor de verwerking van afval, draagt ‘rood voor rood’ een oneerlijkheid in zich. Als beloning voor het opruimen van de puinhoop wordt de eigenaar een bouwperceel toegeworpen. Tonnen euro’s waarde worden gecreëerd, dat komt niet rechtvaardig over. Het principe dat de vervuiler betaald is in deze constructie overboord gekieperd. Financieel voordeel weegt zwaar. Het zal daarom zijn dat er inventieve plannen uit de hoge hoed worden getoverd. Men wil vierkante meters stal meenemen naar andere plekken in de regio om er huizen van op te richten. Quotahandel waarmee  het doel van de regeling wordt voorbijgestreefd. 

Ik weet zeker dat we meer genieten van een landschap dat is aangeharkt met de Franse slag. Zonder een oprecht kloppend hart is netjes namelijk foeilelijk.