JOPPE - De Joppekerk is de afgelopen maanden een belangrijk gespreksonderwerp binnen de dorpsgemeenschap van Joppe. Aanleiding is het besluit van het bestuur van parochie HH. Twaalf Apostelen om de erediensten te beëindigen en het kerkgebouw aan de Joppelaan te verkopen. Inmiddels hebben zich meerdere stichtingen gemeld met uiteenlopende plannen voor de toekomst van het rijksmonument.

Sinds begin 2022 werkt één stichting aan een plan om de kerk te herbestemmen tot een horecagelegenheid, met onder meer een restaurant, hotelkamers en een aanvullend gebouw met hotelbestemming. Volgens deze stichting biedt het plan op lange termijn ruimte aan de lokale geloofsgemeenschap Joppe en genereert het voldoende middelen om de hoge instandhoudingskosten te dekken. Een andere stichting kiest voor een meer behoudende koers. In dit plan blijft de kerkelijke en maatschappelijke functie van het gebouw leidend, met behoud van het bestaande karakter en gebruik.

Schenking

De kerk en de naastgelegen pastorie dateren uit 1868 en zijn destijds geschonken aan de lokale gemeenschap door baron Frans van Hövell tot Westerflier van Huis ’t Joppe en zijn twee broers. Sindsdien vervulde de kerk een belangrijke religieuze en sociale rol binnen het dorp. Ook de nakomelingen van de baron hechten nog altijd waarde aan het behoud van deze functie.

In 2010 ging de parochie op in de grotere regionale parochie HH. Twaalf Apostelen. Toen eind 2021 bekend werd dat de Joppekerk in 2025 zou sluiten, leidde dit tot grote teleurstelling onder inwoners. Deze aankondiging leidde tot de ontwikkeling van een herbestemmingsplan door een groep betrokken inwoners en leden van de geloofsgemeenschap Joppe. Dit plan voorziet in een combinatie van hotel, restaurant en vergaderruimtes in de kerk, aangevuld met een aanbouw en een nieuw gebouw met 44 hotelkamers. De nieuwe eigenaar is het Fonds Toekomst Kerkgebouwen. Ook de pastorie is onderdeel van het plan, met vergaderkamers en hotelaccommodatie. Om overlast voor de omgeving te voorkomen, zijn zeventig parkeerplaatsen voorzien.

Het voorstel, afkomstig van de initiatiefgroep Stichting Joppekerk, is in de afgelopen jaren meerdere keren besproken met de leden van de lokale geloofsgemeenschap en werd aanvankelijk positief ontvangen. De initiatiefnemers reageerden dan ook verrast toen eind 2025 een nieuwe stichting met alternatieve plannen werd opgericht. “We hebben destijds geprobeerd contact te leggen, maar dat werd afgewezen,” aldus Peter Wolbert.

Alternatief

Lange tijd leek het erop dat verkoop en herbestemming van de kerk al vaststonden. Met de oprichting van de Stichting tot Behoud en Beheer van de Joppekerk is er echter een alternatief ontstaan. Deze stichting, bestaande uit parochianen en dorpsbewoners, wil voorkomen dat het kerkgebouw ingrijpend wordt aangepast. Zij benadrukken de religieuze, monumentale en sociale waarde van de kerk en maken zich zorgen over mogelijke verkeersdrukte en overlast voor het dorp.

De stichting kan rekenen op steun van circa 500 sympathisanten, waaronder parochianen, omwonenden, inwoners van Joppe en omliggende plaatsen zoals Gorssel en Epse, en zelfs familieleden van de baron die de kerk destijds liet bouwen. “Het draagvlak binnen de gemeenschap is groot en blijft groeien,” zegt Bas Rutgers. Hij benadrukt dat de stichting zelf meerdere pogingen heeft gedaan om in overleg te treden met de initiatiefnemers van de alternatieve plannen, maar dat die tot nu toe onbeantwoord zijn gebleven.

Behoud van Joppekerk

Hoewel beide stichtingen hetzelfde hoofddoel delen, behoud van de Joppekerk, verschillen de plannen wezenlijk. De Stichting Joppekerk wijst op het belang van een bestemming die op de lange termijn ruimte kan blijven bieden aan de lokale geloofsgemeenschap Joppe en die tegelijkertijd voldoende middelen oplevert voor de hoge instandhoudingskosten van de monumentale gebouwen, zonder afhankelijkheid van de inzet en beschikbaarheid van vrijwilligers.

De Stichting tot Behoud en Beheer van de Joppekerk ziet de kerk als veel meer dan een religieus gebouw. Het is een ontmoetingsplek voor de hele gemeenschap, waar kerkdiensten, rouw- en trouwdiensten, concerten, lezingen en andere activiteiten samenkomen. “Dit sluit aan bij wat er leeft in het dorp,” zegt Rutgers. Het doel van de stichting is het behoud van het authentieke karakter van de Joppekerk en het beschermen van de monumentale waarde ervan. Daarbij wordt recht gedaan aan het familiale karakter van de kerk. De Joppekerk wil een plek zijn voor parochianen, dorpsbewoners en iedereen die waarde hecht aan spiritualiteit, zingeving, verdieping, verbinding en schoonheid.

Het parochiebestuur van HH. Twaalf Apostelen erkent dat het onderwerp gevoelig ligt. In een reactie laat het bestuur weten zich bewust te zijn van de impact en daarom zorgvuldig te communiceren. Peter Wolbert, penningmeester van Stichting Joppekerk, zegt benieuwd te zijn naar de plannen van de andere stichting. “We hebben momenteel geen duidelijk beeld van hun plannen, de beoogde eigenaar of investeerder, de financiële onderbouwing, de afhankelijkheid van vrijwilligers en de risico’s als het tegenvalt. Onze eigen plannen zijn helder. We wachten nu op de beslissing van het parochiebestuur.”

Op maandag 26 januari vond overleg plaats tussen het parochiebestuur en de Stichting tot Behoud en Beheer van de Joppekerk. Daarbij is gestart met de uitwisseling van informatie die nodig is om een mogelijke aankoop te onderzoeken. De stichting reageert optimistisch. “We hebben een goede verstandhouding met het bestuur en voelen ons serieus genomen.” Volgens de stichting is de financiële basis voor haar plannen in principe aanwezig, al moet nog overeenstemming worden bereikt over een realistische aankoopprijs. Er wordt gewerkt aan een meerjarige financiële onderbouwing voor beheer en onderhoud, met een horizon van ten minste tien jaar.

De stichting benadrukt dat een nieuwe basis nodig is voor het functioneren van de kerk en onderzoekt hoe het gebouw weer in handen van de gemeenschap kan komen. Daarbij staat zij open voor overleg met andere betrokken partijen. “Vertrouwen, verbinding en daadkracht maken veel mogelijk,” aldus Rutgers. “We willen dit samen doen.”

Meer informatie is te vinden op www.behoudjoppekerk.nl en www.joppekerk.nl.