ZUTPHEN - Vanavond gaat het vuurwerk de lucht in. Uiteraard moet je vandaag aan van alles denken: Staat de champagne koud? Heb ik al oliebollen in huis? Nog even snel vuurwerk halen en vlak voor sluitingstijd wat avondeten scoren. 

Maar natuurlijk is het ook heel erg belangrijk om te weten wat je moet doen bij vuurwerkongevallen. Het Rode Kruis heeft een aantal tips op een rij gezet. Want 40% van de Nederlanders weet niet hoe ze Eerste Hulp moeten verlenen. 

Spoelen!
De belangrijkste tip bij oogletsel door vuurwerk is: spoelen. Wel alleen als het oog nog in tact is en de pupil in vorm. "Door vuurwerk is er eigenlijk sprake van een chemisch letsel", legt oogarts Tjeerd de Faber uit aan het Rode Kruis. "Buskruit is net als gootsteenontstopper: het vreet zich door het oog heen. Daarom zeggen wij: 'kruit moet eruit'. Door snel en juist te handelen kan ergere schade aan het oog worden voorkomen."

Oog niet in tact? 
Als het oog niet meer in tact is en de pupil vervormd, is het belangrijk dat er niet op het oog gedrukt wordt. "Dus ook niet met een doek of hand op het oog deppen", aldus Tjeerd. "Het liefst houd je het hoofd zelfs een klein beetje achterover om te voorkomen dat het toch gebeurt.

EHBO-tips
Het Rode Kruis heeft een aantal EHBO-tips op een rij gezet. 

Geamputeerd lichaamsdeel
Wat stel je vast:

- Afgerukt (deel van een) ledemaat

- Bloedverlies, door samentrekking van spieren en bloedvaten treedt een hevige bloeding niet altijd meteen op

- Pijn

Wat doe je?

- Vraag slachtoffer zelf op wond te drukken (als dat kan).

- Bel 1-1-2 of laat bellen.

- Zet je telefoon op de luidspreker.

- Laat slachtoffer liggen indien er kans is op shock.

- Trek wegwerphandschoenen aan (als dat kan).

- Oefen druk uit op de wond: met hand, (wond)drukverband of schone doek (theedoek).

- Blijf druk uitoefenen tot hulpdiensten zijn gearriveerd.- pak het afgerukte lichaamsdeel in een zak en stop dit in ijswater.

Oogletsel door vuurwerk

Wat stel je vast?

- Vaak is er angst, onrust en toegeknepen oogleden

- Pijn/brandend gevoel

- Soms bloeding of vervormde pupil

- Soms verminderd gezichtsvermogen

Wat doe je?

- Slachtoffer kalmeren.

- Leg het slachtoffer neer (houd het hoofd lichtjes achterover).

- Laat niet in het oog wrijven.

- Druk nooit op het oog (ook niet met een coldpack of zak ijsklontjes).

- Bekijk het oog en vraag wat het slachtoffer nog kan zien:       

Is het oog NIET in tact, is er een vervormd pupil of bloed in het oog zelf: druk niet op het oog. Bel 1-1-2 (of laat bellen). Volg aanwijzingen op van meldkamercentralist. Slachtoffer moet naar een oogarts in het ziekenhuis. Bij eigen vervoer, houd het hoofd achterover. 

Is het oog WEL in tact, pupil is keurig rond en/of zit er kruit in het oog: trek het onderste ooglid voorzichtig omlaag, laat omhoog kijken en begin direct met spoelen. Spoel met een rustig straaltje water (druppelend)  in het oog. Bel 1-1-2. Blijf spoelen. Volg aanwijzingen op van meldkamercentralist.

Zijn de oogleden gescheurd of is het oog niet te beoordelen door bloed: vraag wat het slachtoffer nog kan zien. Bel 1-1-2 (of laat bellen). Dek eventueel  oog en omgeving  losjes af; veeg bloed en tranen op de wang voorzichtig weg.

De facts
Tot slot is het belangrijk te weten hoe gevaarlijk vuurwerk is. 

- In totaal werden er vorig jaar tijdens de jaarwisseling namelijk maar liefst 482 vuurwerkongevallen gemeld. Dat zijn er 482 teveel.

- Bijna de helft van de mensen (45%) die gewond raakte door vuurwerk was omstander en stak op dat moment dus zelf geen vuurwerk af.

- De meeste slachtoffers hadden letsel aan de hand (38%) en/of vingers (19%).

- Bijna een kwart (23%) kreeg te maken met oogletsel.

- Hoewel de cijfers er niet om liegen, blijkt toch 75% van de mensen zich geen of weinig zorgen te maken om verwondingen op te lopen rondom Oud en Nieuw.

Rode Kruis