Op 4 maart 2017 wordt het ‘Beste boek van 2016’ bekend gemaakt. Het gaat om publicaties van auteurs uit de Achterhoek, Liemers of de Graafschap (regio Lochem-Zutphen), of het onderwerp moet met één van deze gebieden te maken hebben. In het verleden hebben boeken over Zutphen meerdere keren hoge ogen gegooid, zelfs de hoofdprijs in de wacht gesleept. 

Uit het aanbod van 85 boeken koos de jury er vijf die in aanmerking komen voor de titel ‘Beste boek’. De organisatie stelt zich ten doel het literaire streekproduct, in de breedste zin van het woord, op de kaart te zetten. 

Keuzes maken, in dit geval voor een boek dat als ‘beste’ wordt gekwalificeerd, is niet eenvoudig. Iedereen maakt eigen afwegingen vanuit  eigen voorkeuren en interesses om daarna consensus te vinden binnen een panel van juryleden. Het is daarom goed te weten dat de eretitel die eraan verbonden is vooral symbolisch is. 

Bestudering van de genomineerde boekwerken bracht me op vragen over hoe je als schrijver en lezer omgaat met begrippen als realisme, waarheid, goed en fout. Waarom laat je in de confrontatie tussen platteland en stad in jouw verhaal de mensen uit de Achterhoek plat praten en niet hen uit de omgeving waarin je verkeert als je in de hoofdstad bent. Amsterdam is de meest multiculturele stad van ons land. Juist daar zou je accenten verwachten. Wordt hier wel realistisch met de waarheid omgegaan? 

Anders ligt dat met een boek over een burgemeester in oorlogstijd. De auteur vraagt zich af of de lokale verering van de man, zijn eigen overgrootvader, terecht is. Gelet op de maatregelen die hij uitvoerde in oorlogstijd kun je daarover twijfelen. Omdat hij in een concentratiekamp is gestorven juist weer niet. Een oprechte vraag. In het boek wordt veel informatie aangedragen, maar geen conclusie getrokken. Dat is aan de lezer. Goed of fout in oorlogstijd. Objectief waarnemen en oordelen is van essentieel belang bij een zoektocht naar waarheid. Soms concludeer je dat die in het midden ligt. 

Boeken die volledig geschreven zijn vanuit de archieven of vol staan met foto´s, roepen dergelijk vragen minder snel op. Ook die zijn genomineerd. Wat te denken van een boek over een typerend Achterhoeks fenomeen: de motorcross. Ook ‘onze eigen’ rivier de Berkel is aanwezig in een fraai geïllustreerd poëzie- en verhalenboek. Over goed of fout hoef ik bij de uitreiking van de eretitel voor deze jaargang niet na te denken. Ze verdienen het allemaal.