LOCHEM - Tijdens de extra raadsvergadering op donderdagavond 2 april presenteerde verkenner Henk Gossink zijn verslag van de verkenning naar een nieuwe coalitie voor de periode 2026–2030. Gossink kreeg van de gemeenteraad de opdracht om in korte tijd te onderzoeken welke samenwerking het meest kansrijk is, en daarbij te kijken naar een coalitie die recht doet aan de verkiezingsuitslag, richting geeft aan de belangrijkste opgaven en zorgt voor een stabiel college.

In zijn verslag concludeert de verkenner dat er binnen de gemeenteraad brede bereidheid is om verantwoordelijkheid te nemen. Vrijwel alle partijen spreken de wens uit voor een brede en stabiele coalitie, waarin verschillende politieke stromingen samenkomen. Als meest voor de hand liggende combinatie noemt Gossink een coalitie van Gemeentebelangen, PRO Lochem en de VVD. Deze drie grootste partijen hebben zelf ook de voorkeur uitgesproken om samen te werken en vormen volgens de verkenner een evenwichtige afspiegeling van de samenleving.

Na de presentatie van het verslag kregen alle partijen in de gemeenteraad de mogelijkheid om te reageren op de bevindingen. Alle partijen bedankten de verkenner voor de gevoerde gesprekken en konden zich vinden in het advies. Unaniem gaf de raad Gemeentebelangen, PRO Lochem en de VVD de opdracht om de stap te zetten naar de formatiefase.

Van verkenning naar formatie

Op voordracht van Gemeentebelangen is Henk Gossink aansluitend aangesteld als formateur. Onder zijn leiding gaan Gemeentebelangen, PRO Lochem en de VVD de komende weken in gesprek om te komen tot een coalitieakkoord op hoofdlijnen en het voordragen van kandidaat-wethouders.

Op verzoek van de partijen die niet deelnemen aan de formatiegesprekken worden ook gesprekken ingepland met LochemGroen!, CDA, D66 en Meedenken met Lochem (MmL). Tijdens deze gesprekken kunnen deze partijen punten inbrengen voor het te vormen coalitieakkoord. De extra raadsvergadering werd afgesloten met een unanieme motie waarin de opdracht aan de formateur is vastgelegd.

© Gemeente Lochem

Brede blik op samenwerking

Uit de verkenning blijkt dat partijen verschillend kijken naar mogelijke coalities, maar elkaar wel weten te vinden in de uitgangspunten. Gemeentebelangen, PRO Lochem en VVD spreken duidelijk hun voorkeur voor samenwerking met elkaar uit. CDA en D66 zien meerdere mogelijkheden, vaak in combinatie met grotere partijen. LochemGroen! zet in op een brede, inhoudelijk sterke coalitie, terwijl MmL inzet op voortzetting van (delen van) de huidige samenwerking, eventueel uitgebreid.

Tegelijkertijd blijkt uit de gesprekken dat sommige samenwerkingen minder voor de hand liggen. Zo zien meerdere partijen samenwerking met LochemGroen! als lastig vanwege inhoudelijke verschillen, en sluiten LochemGroen! en MmL een samenwerking met elkaar uit. Dit draagt bij aan de conclusie dat een coalitie van Gemeentebelangen, PRO Lochem en VVD het meest kansrijk is.

Over het algemeen delen partijen de opvatting dat een te grote coalitie onwenselijk is, vanwege de bestuurlijke complexiteit.

Belangrijkste opgaven

Partijen noemen grotendeels dezelfde thema’s voor de komende bestuursperiode. Het gaat onder meer om woningbouw en leefbaarheid, de ontwikkeling van het buitengebied en de landbouw, energietransitie, vergrijzing en zorg, de financiële positie van de gemeente, met het oog op het ravijnjaar 2028, en de dienstverlening en voorzieningen.

Er is brede steun voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Zo’n akkoord moet richting geven, maar ook ruimte laten voor debat en verschillen.

Samenwerking en vervolg

Voor een succesvolle bestuursperiode is volgens de verkenner een goede samenwerking tussen raad en college essentieel. Vertrouwen, duidelijke rolverdeling en sturen op hoofdlijnen worden daarbij als belangrijke voorwaarden genoemd.

Vrijwel alle partijen spraken in de verkenning de wens uit om het formatieproces onder leiding van een externe formateur te laten verlopen. Daarnaast wordt het belangrijk gevonden dat ook niet-coalitiepartijen en de samenleving betrokken blijven bij de totstandkoming van het coalitieakkoord.

Meer informatie

Het volledige verslag van de verkenner en de opdracht aan de formateur zijn te vinden op www.lochem.nl/gemeenteraad. Hier staat ook meer informatie over de gemeenteraad, waaronder het vergaderschema en een overzicht van de 23 raadsleden.